Tổng thống Biden công bố kế hoạch chi tiêu 6 ngàn tỷ đô la


GETTY IMAGES

Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden đã công bố ngân sách hàng năm đầu tiên của mình - kế hoạch chi tiêu trị giá 6 ngàn tỷ đô la bao gồm tăng thuế mạnh lên người giàu ở Mỹ.

Kế hoạch này bao gồm các chương trình xã hội mới khổng lồ và đầu tư vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Nhưng kế hoạch này cần sự chấp thuận của Quốc hội, nơi Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsey Graham lên án là “tốn kém điên cuồng”.

Theo kế hoạch, nợ sẽ đạt 117% GDP vào năm 2031, vượt qua mức trong Thế chiến thứ hai, bất chấp việc tăng thuế đối với các công ty như đề xuất, thặng dư vốn và khung thuế thu nhập đánh lên người giàu ít nhất là 3 ngàn tỷ đô la.

Cựu Tổng thống Donald Trump, một đảng viên Đảng Cộng hòa, cũng tăng thâm hụt mỗi năm khi ông nắm quyền và đề xuất chi tiêu hàng năm cuối cùng của ông có mức giá 4,8 ngàn tỷ đô la.

Kế hoạch của Biden bao gồm 1,5 ngàn tỷ đô la chi phí hoạt động cho Lầu Năm Góc và các cơ quan chính phủ khác. Nó cũng bao gồm hai kế hoạch mà ông đã công khai trước đây: việc làm trị giá 2,3 ngàn tỷ đô la và kế hoạch cho các gia đình 1,8 ngàn tỷ đô la.

Ông Biden, một đảng viên Đảng Dân chủ, cho biết ngân sách của ông “đầu tư trực tiếp vào người dân Mỹ và sẽ củng cố nền kinh tế của quốc gia, cải thiện sức khỏe tài chính của chúng ta về lâu dài”.

Kế hoạch này có gì?

Nhà Trắng cho biết đề xuất này sẽ giúp phát triển nền kinh tế từ dưới lên và trung bình ra.

Ngân sách này hứa hẹn:

Hơn 800 tỷ đôla cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, bao gồm cả đầu tư vào năng lượng sạch

200 tỷ đô la học mầm non miễn phí cho tất cả trẻ ba và bốn tuổi

109 tỷ đôla cho hai năm đại học công miễn phí cho tất cả người Mỹ

225 tỷ đôla cho một gia đình ăn lương nhà nước và chương trình ngày nghỉ có trả lương trong ngành y tế - đưa Hoa Kỳ ngang hàng với các quốc gia giàu có tương đương

115 tỷ đôla cho cầu đường và 160 tỷ đôla cho phương tiện công cộng và đường sắt

100 tỷ đôla để cải thiện khả năng truy cập internet băng thông rộng cho mọi hộ gia đình Mỹ

Ngân sách cũng có một sự vắng mặt đáng chú ý: Tu chính án Hyde, một điều khoản liên bang nói rằng tiền của người đóng thuế không thể tài trợ cho việc phá thai ở các bang của Hoa Kỳ, ngoại trừ các trường hợp hiếp dâm và loạn luân.

Ông Biden là tổng thống đầu tiên trong nhiều thập kỷ loại bỏ lệnh cấm phá thai, một động thái đã được những người tiến bộ hoan nghênh. Ông đã ủng hộ việc sửa luật trong nhiều năm trước khi thay đổi quan điểm trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm ngoái.

Nhưng kế hoạch của tổng thống phải đối mặt với một cuộc chiến gay go tại Thượng viện, nơi một số thành viên cốt cán trong đảng của ông có thể sát cánh với các đảng viên Cộng hòa trong việc ủng hộ Tu chính án Hyde.

Còn lạm phát và thâm hụt thì sao?

Cố vấn kinh tế hàng đầu của Nhà Trắng Cecelia Rouse thừa nhận nền kinh tế hiện đang chứng kiến lạm phát tăng đột biến, nhưng dự kiến nó sẽ giảm xuống mức hàng năm khoảng 2% theo thời gian.

Một số nhà kinh tế, bao gồm Larry Summers, người từng cố vấn cho Tổng thống Barack Obama và Bill Clinton, đã cảnh báo việc chi tiêu lớn như vậy của chính phủ có thể làm tăng lạm phát, buộc Cục Dự trữ Liên bang phải tăng lãi suất, từ đó làm tăng nguy cơ suy thoái.

Ngân sách Biden dự kiến sẽ khiến 14,5 ngàn tỷ đô la được bổ sung vào nợ của Hoa Kỳ trong thập kỷ tới.

Nhưng Nhà Trắng ước tính kế hoạch này sẽ được thanh toán hoàn toàn trong vòng 15 năm khi việc tăng thuế sẽ làm giảm thâm hụt.

Tuy nhiên, giới chỉ trích vẫn hoài nghi về những kết thúc có hậu được dự báo rất lâu sau khi ông Biden rời nhiệm sở.

Đảng Cộng hòa đã bày tỏ sự lo lắng trước mức chi tiêu kỷ lục.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Mitch McConnell hôm thứ Sáu gọi kế hoạch này là “giấc mơ xã hội chủ nghĩa”.

Thượng nghị sĩ Jerry Moran của Kansas nói rằng nó sẽ “trao cho các thế hệ tương lai khoản nợ nặng nề”.

BBC Tiếng Việt